รัฐบาลฝรั่งเศสจัดสรรงบประมาณจำนวน 2 เปอร์เซ็นต์ของ GDP (หรือประมาณ 4 500 ล้านยูโร) สนับสนุนการวิจัยทางวิทยาศาสตร์ ส่วนในภาคเอกชน โดยเฉพาะบริษัทชั้นนำของฝรั่งเศสก็เพิ่มงบประมาณสนับสนุนและพัฒนางานวิจัยเช่นเดียวกัน กว่า 42 เปอร์เซ็นต์ของนักศึกษาปริญญาเอกเป็นชาวต่างชาติ

การศึกษาระดับปริญญาเอก

 

             นักศึกษาที่สำเร็จการศึกษาในระดับปริญญาโทหรือเทียบเท่าแล้ว สามารถสมัครเรียนต่อในระดับปริญญาเอกได้ โดยทั่วไปหลักสูตรปริญญาเอกมีระยะเวลา 3 ปี

                ประเทศฝรั่งเศสให้ความสำคัญกับงานวิจัย  โดยมีแหล่งทุนสนับสนุนการวิจัยมากมาย  อาทิ

·         Agence nationale de la recherche (ANR) เป็นหน่วยงานที่จัดสรรงบประมาณสำหรับโครงการวิจัยต่างๆ

·         การสนับสนุนงานวิจัยผ่านโครงการใหม่ๆ ของรัฐ ได้แก่

-   โครงการ Les Investissements d’Avenir ที่จัดสรรงบประมาณจำนวน 18.9 พันล้าน สำหรับการอุดมศึกษาและการวิจัย

-   โครงการ Les Initiatives d’Excellence (IDEX) จัดสรรงบประมาณ 7.7 พันล้านยูโร เพื่อสนับสนุนโครงการวิจัยที่ทำร่วมกับมหาวิทยาลัย  โรงเรียนเฉพาะทางชั้นสูงและหน่วยงานวิจัย

-   โครงการ Les Laboratoires d’Excellence ให้งบประมาณ 7.9 พันล้านยูโร  เพื่อสนับสนุนศูนย์วิจัยที่มีชื่อเสียงระดับนานาชาติ

·         เงินสนับสนุนจากฝ่ายวิจัยและพัฒนาของภาคเอกชน

 

ผู้ที่ต้องการศึกษาต่อในระดับปริญญาเอก จะต้องจบการศึกษาระดับปริญญาโท สามารถทำวิจัยกับหน่วยงานวิจัยในสังกัดสถาบันการเรียนการสอนระดับปริญญาเอก (Ecole doctorale) และอยู่ภายใต้ความรับผิดชอบของอาจารย์ที่ปรึกษาวิทยานิพนธ์

                สถาบันการเรียนการสอนระดับปริญญาเอกกว่า 300 แห่งสังกัดอยู่ในมหาวิทยาลัย เน้นการวิจัยในสาขาวิทยาศาสตร์ โดยรับผิดชอบการเรียนการสอนและการตีพิมพ์ผลงานวิจัย ซึ่งการลงทะเบียนเรียนในระดับปริญญาเอกนั้นสามารถทำผ่านสถาบันการเรียนการสอนระดับปริญญาเอกได้

นอกจากนี้ นักศึกษาอาจเลือกเรียนในหลักสูตรปริญญาเอกร่วมระหว่างมหาวิทยาลัยในประเทศของตนและในประเทศฝรั่งเศส อันเป็นผลจากความร่วมมือทางด้านวิทยาศาสตร์ของนักวิจัยทั้งสองประเทศซึ่งมีอยู่หลายแขนง

 

นักศึกษาสามารถค้นหาข้อมูลเกี่ยวกับสถาบันการเรียนการสอนระดับปริญญาเอกได้จากคู่มือออนไลน์สองภาษา (ฝรั่งเศสและอังกฤษ) ได้ที่ www.d.campusfrance.org

                คู่มือออนไลน์ดังกล่าวให้ข้อมูลเกี่ยวกับหัวข้อวิทยานิพนธ์  ข้อมูลอันเป็นประโยชน์ต่างๆ เกี่ยวกับการทำวิจัยระดับปริญญาเอกและหลังปริญญาเอก  โดยสามารถค้นหาข้อมูลผ่านคำสำคัญ (กว่า 20 000 รายการ) หรือผ่านสาขาวิชา (80 สาขา)

 

ประเทศฝรั่งเศส ผู้นำด้านการวิจัย

รางวัลโนเบล - Françoise Barré-Sinoussi และ Luc Montagnier จากสถาบันปาสเตอร์ Institut Pasteur(ด้านการแพทย์) Jean-Marie Le Clezio(ด้านวรรณกรรม) Georges Charpak, Claude Cohen-Tannoudji, Albert Fert, และ Yves Chauvin (ด้านฟิสิกส์และเคมี) และรางวัลโนเบลสาขาอื่นๆ มากกว่า 60 + คน

รางวัลเหรียญฟีลด์ (ทางคณิตศาสตร์) - Cédric Villiani และ Ngo Bao-Chau won(2010)  Laurent Lafforgue (2002) Wendelin Werner(2006) และอื่นๆ มากกว่า 15+ คน

โครงสร้างหลักสูตรการเรียนปริญญาเอก

หลักสูตรปริญญาเอกเปิดสอนภายใต้หน่วยวิจัยสาขาต่างๆ ในกว่า 300 สถาบันซึ่งมีเจ้าหน้าที่ประสานงานและสนับสนุนกว่า 62 000 คน และมีการทำงานอย่างใกล้ชิดร่วมกับศูนย์วิจัยในสาขาต่างๆ กว่า 1200 แห่งทั่วฝรั่งเศส


การเรียนปริญญาเอกทั่วไป จะผู้เรียนจะต้องทำการวิจัยภายในหน่วยหรือคณะวิจัย ภายใต้การกำกับดูแลของอาจารย์ที่ปรึกษา(thesis/dissertation director) ซึ่งสังกัดสถาบัน (Doctoral school / department)  หน่วยงานวิจัยส่วนมากมักจะอยู่ในหรือทำงานร่วมกับมหาวิทยาลัยซึ่่งมีนโยบายมุ่งเน้นการวิจัยในด้านต่างๆ

ในแต่ละปี มีการสอบป้องกันวิทยานิพนธ์จำนวนกว่า 10 000 ชื้น และกำลังมีจำนวนเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง เช่นเดียวกับจำนวนนักศึกษาปริญญาเอกชาวต่างชาติในประเทศฝรั่งเศส

การสมัครเข้าเรียนระดับปริญญาเอก ผู้สมัครต้องมีคุณวุฒิระดับปริญญาโทขึ้นเท่านั้น  ระยะการเรียนปริญญาเอกปกติ(โดยเฉลี่ย) เท่ากับ 3 ปี และผู้ที่ผ่านการสอบวิทยานิพนธ์จะได้รับวุฒิปริญญาเอก ในการเข้าเรียนระดับปริญญาเอกบางหลักสูตร ผู้สมัครจะต้องหาแหล่งเงินทุนสนับสนุนให้เพียงพอตามที่สถาบัน/ศูนย์วิจัยกำหนด

สถาบันที่รองรับนักศึกษาปริญญาเอก (Doctoral departments)

สถาบันที่รองรับนักศึกษาปริญญาเอกส่วนมากมักจะอยู่ในหรือทำงานร่วมกับมหาวิทยาลัยซึ่่งมีนโยบายมุ่งเน้นการวิจัยในด้านต่างๆ และเป็นที่รองรับคณะวิจัยในหลากหลายสาขา และเป็นที่ที่นักศึกษาปริญญาเอกต้องเข้าไปมีส่วนร่วม

  • สถาบันที่รองรับนักศึกษาปริญญาเอก เป็นที่ฝึกฝนทักษะการวิจัย และเตรียมความพร้อมนักศึกษาสู่วิชาชีพที่เกี่ยวข้องกับการวิจัยในหลากหลายสาขา
  • สนับสนุนนักศึกษาในการดำเนินการด้านวิทยานิพนธ์ การเตรียม การลงทะเบียน การสอบป้องกัน ฯลฯ


นักศึกษาปริญญาเอกที่ได้รับสัญญาจ้างงานจากศูนย์วิจัย จะได้รับสิทธิประโยชน์ด้านวีซ่าและที่พัก (visas and residency provisions) ซึ่งคือหนึ่งในข้อดีของการเรียนปริญญาเอกที่ฝรั่่งเศส